استانداردهای ۸۵ گانه خودرویی چیست؟ + آخرین اخبار و جزئیات (بهمن ۱۴۰۴)

زمانی که خودرو وارد ایران شده بود شاید هنوز کسی نمی‌دانست که این چهار چرخ آهنی ممکن است چه خطراتی داشته باشد. اما وقتی اولین تصادف در دوم آذر سال ۱۳۰۵ رخ داد و غلامحسین‌خان درویش، از نامدارترین موسیقیدانان ایران و صاحب‌سبک در زمان سلطنت قاجار، در اثر آن درگذشت مشخص شد که خودرو چندان هم امن نیست.

با بالا رفتن تعداد خودروها در سطح خیابان و معابر عمومی، آمار تصادفات هم بالا رفت. آن زمان نه خودرو‌ها چندان امن بودند، نه سرنشینان توجهی به رعایت نکات ایمنی داشتند. با از دست رفتن افراد بسیار در تصادفات، کم‌کم دولت‌ها به فکر افزایش ایمنی خودرو و مسافران افتادند. به همین دلیل رفته رفته لیستی از مواردی که خودروسازان باید رعایت می‌کردند، تهیه شد.

افزایش استانداردهای ایمنی خودرو و اخطار به ۱۹هزار واحد متخلف (۲۱ بهمن ۱۴۰۴)

رئیس سازمان استاندارد اعلام کرد استانداردهای ایمنی خودرو به 122 مورد افزایش یافته است و اجرای آن به‌صورت مرحله‌ای در حال پیگیری است. فرزانه انصاری افزود، در راستای ارتقای ایمنی خودروها، از جمله خودروهای وارداتی که ملزم به دریافت گواهی‌های معتبر بین‌المللی و بازرسی فیزیکی در گمرک هستند، زیرساخت‌های آزمون‌های ایمنی و تست تصادف در کشور فراهم شده است.

انصاری همچنین از اخطار به 19 هزار واحد متخلف طی 9 ماهه نخست سال جاری خبر داد و افزود برخی از این واحدها به مراجع قضائی معرفی شده‌اند. در این مدت، بیش از 69 هزار بازرسی از مراکز مختلف انجام و 117 هزار بازرسی از وسایل سنجش برای مقابله با کم‌فروشی صورت گرفته است. وی همچنین از تدوین برنامه راهبردی 20 ساله برای هم‌راستا کردن استانداردهای داخلی با استانداردهای جهانی خبر داد و تأکید کرد که ارتقای کیفیت و ایمنی محصولات، هدف اصلی این اقدامات است.

آیین‌نامه ارتقای کیفیت خودروهای داخلی ابلاغ شد (۱۲ آبان ۱۴۰۴)

آیین‌نامه ارتقای کیفیت تولید خودرو با هدف بهبود کیفیت در محصول نهایی و فرآیندهای ساختار زنجیره تولید خودروهای داخلی، به‌طور رسمی ابلاغ شد. هدف اصلی این آیین‌نامه، ارائه چارچوبی برای ارتقای کیفیت تولید و خدمات مرتبط با خودرو و افزایش رقابت‌پذیری زنجیره ارزش خودروسازان است. طبق ماده ۲ این آیین‌نامه، شاخص‌های کلان ارزیابی کیفیت در پنج محور اصلی تعیین شده‌اند:

1. الزامات و فرایندهای طراحی (TA) و استقرار سیستم‌های اجرایی استانداردسازی (SOP)

2. کیفیت تامین و تولید شامل کیفیت قطعات، مدیریت پیمانکاران و فرآیندهای کنترل تولید

3. خدمات پس از فروش با تمرکز بر شاخص‌های رضایت مشتریان، زمان ارائه خدمات و کیفیت قطعات جایگزین

4. خدمات قبل از فروش مانند اطلاع‌رسانی، آموزش مشتری و شفافیت اطلاعات فنی

5. کیفیت قطعات و عملکرد شبکه تأمین، که بخشی از شاخص کیفیت محصول نهایی در هنگام تحویل به مشتری محسوب می‌شود.

در ماده ۴، تشکیل کارگروهی به ریاست وزیر صمت و با حضور نمایندگان سازمان ملی استاندارد، سازمان حمایت، سازمان گسترش، پلیس راهور، انجمن‌های خودروسازان و قطعه‌سازان پیش‌بینی شده است. این کارگروه مسئول سیاست‌گذاری، پایش شاخص‌های کیفی و تعیین اهداف سالانه کیفیت برای خودروسازان خواهد بود. در صورتی که افت کیفیت یا مشکلات معنادار در محصولات رخ دهد، این کارگروه اختیار تصمیم‌گیری درباره تعلیق تولید، اعلام عمومی یا رفع عیوب را خواهد داشت.

براساس ماده ۸، خودروسازان و قطعه‌سازان موظف شده‌اند که حداکثر ظرف یک سال زیرساخت‌های ردیابی قطعات و اطلاعات فنی در سامانه ملی کیفیت خودرو را ایجاد کنند. همچنین، وزارت صمت باید شاخص‌های کیفی هر خودرو را حداقل سالی یک‌بار در سامانه رسمی منتشر کند.

این آیین‌نامه بخشی از برنامه جامع دولت برای ساماندهی صنعت خودرو، افزایش شفافیت در زنجیره تأمین و بهبود خدمات پس از فروش است.

استانداردهای تولید خودروهای داخلی به‌روزرسانی شد (مهر ۱۴۰۴)

سازمان ملی استاندارد ایران، در اجلاسیه ۱۱۱۸ کمیته ملی خودرو و نیرومحرکه استانداردهای ملی زیر را ابطلال و در برخی موارد جایگزین کرد. تصویر زیر جدول کامل تغییرات اخیر است.

استانداردهای اجباری خودرو به 122 مورد افزایش یافت

معاون سازمان استاندارد اعلام کرد:

تعداد استانداردهای اجباری خودرو از 85 به 122 مورد رسید.

هدف این اقدام، کاهش خسارت‌های مالی، اجتماعی و عاطفی ناشی از حوادث رانندگی است.

این استانداردها با همکاری وزارت صمت و خودروسازان و طبق برنامه زمان‌بندی اجرا می‌شوند.

الزام نصب TPMS در خودروهای تولید داخل (تیر ۱۴۰۴)

با اجرایی شدن الزامات استانداردهای ۸۵‌گانه خودرویی در کشور، اکنون تمام خودروهای تولید داخل و مونتاژ شده موظف به تجهیز به سیستم پایش فشار باد تایر (TPMS: Tire Pressure Monitoring System) هستند.

اگرچه هدف این سامانه ارتقای ایمنی رانندگی، کاهش مصرف سوخت، و افزایش عمر تایرهاست، اما در عمل بسیاری از رانندگان با خطاهای مکرر این سیستم مواجه‌اند، حتی زمانی‌که باد تایرها به‌درستی تنظیم شده است.

ادامه روند استانداردسازی خودروها

مهدی اسلام پناه، رئیس سازمان ملی استاندارد، روز ۲۳ آبان‌ماه ۱۴۰۲ اعلام کرد:

• بر اساس تقویم شورای عالی استاندارد برای اجرای استانداردهای ۸۵‌گانه خودرویی، بازه‌های زمانی مختلفی در نظر گرفته شده است.
• تعداد زیادی از خودروها در حال حاضر این استاندارد را دارند و برخی دیگر نیز در شرف اجرای کامل آن‌ها هستند.

استانداردهای اجباری خودرو داخلی

خودروسازان داخلی موظف هستند تا پایان سال ۱۴۰۲ آپشن‌ها و استانداردهای جدیدی را در محصولات خود به کار ببرند. این استانداردها عبارتند از:

• کنترل پایداری
• نشانگر تعویض دنده (GSI)
• نشنانگر فشار باد تایر (TPMS)
• چراغ اتوماتیک یا اتولایت
• حفاظت از عابر پیاده
• استحکام کابین
• هشدار انحراف از مسیر
• سیستم ترمز اضطراری پیشرفته یا ترمز کمکی
• دی لایت و پوزیشن لایت

عدم تولید خودروهای فاقد استاندارد ۸۵گانه

معاون سازمان ملی استاندارد، اعلام کرد:

• استانداردهای ۸۵ گانه خودرویی را بازنگری می‌کنیم.
• ممکن است تعداد این استانداردها تغییر کنند.
• از شهریور ۱۴۰۳، خودروهایی که استانداردهای تعیین‌شده را نداشته باشند، تولید نمی‌شوند.

پژو ۲۰۷ جدید، استاندارد است

شرکت ایران خودرو درباره استانداردهای دریافتی پژو ۲۰۷ جدید با موتور TU3 اعلام کرد:

• این تمامی مجوزهای استاندارد خودرو دریافت شده است.
• مشخصات فنی این خودرو به زودی اعلام می‌شود.

اعلام آخرین فرصت اجرای استانداردهای ۸۵گانه خودرو

دفتر صنایع خودرو وزارت صمت، زمان‌بندی اجرای استانداردهای ۸۵گانه خودرو را اعلام کرد.

بر این اساس گروه خودرویی M1 (خودروهای دارای حداکثر ۸ صندلی علاوه بر صندلی راننده) باید حداکثر تا تیرماه ۱۴۰۲، این استانداردها را به مرحله اجرا در آوردند.

استاندارد خودروهای ایرانی، آپشن خودروهای خارجی

خطیبی، مدیرعامل ایران خودرو:

در خودروهای روز دنیا بسیاری از استانداردهایی که ما در کشور داریم، وجود ندارد!

استانداردهایی که در کشور ما اجرا می‌شود، در کل دنیا جزء استانداردهای سخت‌گیرانه است.

خودروهایی که جدیدا تولید می‌شود، تمام استانداردهای اعلام شده را خواهند داشت.

ورود استانداردهای ۸۵ گانه

گرچه خودروسازان کم‌کم متعهد شدند تا حداقل استانداردهایی را برای ایجاد ایمنی تولیدات‌شان رعایت کنند باز هم شاهد آمار بالای تصادفات و آسیب‌های جدی به سرنشینان بودیم. اینگونه شد که در سال ۱۳۹۶ نهادهای دولتی، فهرستی از نکات ایمنی لازم برای یک خودرو را در ۸۵ مورد تهیه کردند.

برخی استانداردهای ۸۵ گانه خودرویی عبارتند از:

• تجهیزات فرمان
• علائم و وسایل هشداردهنده شنیداری
• چراغ شب‌نما
• روشنایی چراغ پلاک عقب
• چراغ‌ های مه ‌شکن
• قلاب‌های بکسل
• سیستم برفک‌زدا و مه‌زدا شیشه جلو خودرو
• محدودکننده سرعت
• هدایت پذیری
• نصب کپسول آتش‌نشانی
• شیشه‌های ایمنی و نصب آن‌ها
• سیستم ترمزگیری خودروهای سواری
• نصب تایرها
• حفاظت از افراد پیاده
• سیستم ترمز اضطراری پیشرفته
• سیستم هشدار خودرو

استانداردها چگونه رعایت می شوند؟

از سال ۱۳۹۶ دیگر فرقی نمی‌کرد خودرو داخلی باشد یا وارداتی، به هر حال باید این استانداردها را رعایت می‌کردند. استانداردهای ۸۵ گانه از همان ابتدا در مورد خودروهای وارداتی اعمال شد اما به خودروسازان داخلی مهلت داده شد تا کیفیت محصولات‌شان را رفته رفته ارتقا بدهند.اما این مسیر به آسانی طی نشد. از ابتدای اجرای این قانون، شرکت‌های خودروسازی تحریم‌ها را مانع اجرای کامل مفادش می‌دانستند. روند اجباری شدن رعایت این استانداردها برای خودروهای داخلی در سه فاز ۵۲ گانه، ۶۳ گانه و در نهایت ۸۵ گانه برنامه ریزی شد. به این صورت که از ابتدای دی ماه سال ۹۶ رعایت استانداردهای ۵۲، از دی‌ماه ۹۸ رعایت استاندارد ۶۳ گانه و از دی ماه سال ۹۹ رعایت استانداردهای ۸۵ گانه خودرویی اجباری شد.

اما فروردین ۱۴۰۰، غلامرضا شریعتی، رئیس سازمان استاندارد، اعلام کرد که خودروسازان به دلیل تحریم‌های آمریکا و مسائل و مشکلات ناشی از آن، نمی‌توانند ۹ استاندارد خودرویی را در محصولات‌شان اعمال کنند. در حال حاضر، ۸۵ استاندارد خودرویی توسط این سازمان اعلام شده که اعمال ۷۶ مورد از آنها در خودروهای تولید داخل اجباری و الزامی است.

در جریان اجرای این قانون در این سال‌ها، چند خودرو به دلیل عدم رعایت استانداردهای ۸۵ گانه از خط تولید و مونتاژ خارج شدند. نام برخی از خودروها در لیست زیر ذکر شده است.

ارتباط تصادفات و استانداردهای خودرو

دی‌ماه سال ۱۴۰۰ یک تصادف زنجیره‌ای در جاده بهبان رخ داد که باعث آسیب به ۵۰ خودرو شد. بعد از این حادثه بار دیگر مسئولان نهادهای مختلف و همچنین نمایندگان مجلس شورای اسلامی فشارها را بر خودروسازان افزایش دادند تا کیفیت محصولات‌شان را بالا ببرند.

مهدی اسلام پناه، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران، در همین زمینه گفته بود با اینکه حداقل استانداردهای لازم برای یک خودروی سواری برای خودروسازها تدوین شده اما باز هم شرکت‌های خودروسازی آن‌ها را رعایت نمی‌کنند. حتی او گفت که اگر کیفیت به اندازه تعیین‌شده نرسد، با همکاری پلیس جلوی شماره‌گذاری خودروها گرفته خواهد شد.

با شروع سفرهای نوروزی سال ۱۴۰۱ و با توجه به لغو محدودیت‌های تردد کرونایی، باز هم شاهد افزایش آمار تصادفات جاده‌ای بودیم. ۱۱۰۱ نفر کشته در تصادفات جاده‌ای بار دیگر باعث افزایش فشار بر خودروسازان شد. گرچه نقش خطاهای انسانی در رخ دادن این فاجعه غیر قابل انکار است اما کیفیت پایین خودروهای داخلی هم تاثیر قابل توجهی در بالا رفتن میزان کشته‌ها داشت.

به همین دلیل این بار علاوه بر نهادهای قبلی، مجلس شورای اسلامی و حتی رئیس‌جمهوری هم به ماجرا وارد شدند که در نتیجه واردات خودرو هم در دستور کار قرار گرفت.

چرا رعایت استانداردهای خودرویی مهم است؟

کاهش آلودگی هوا، ایمنی سرنشین‌ها و عابران پیاده، ایمنی سایر خودروها در خیابان و جاده‌ها، کاهش تصادفات رانندگی ناشی از عدم استاندارد بودن قطعات و… همگی از جمله مواردی است که رعایت استانداردهای ۸۵ گانه را بیش از پیش مهم تلقی می‌کند.

نگاهی به استانداردهای تعیین شده برای تولید و عرضه خودروها نشان می‌دهد مسیر خودروسازی‌ها در رعایت استانداردهای بین‌المللی به ویژه در کشورهای در حال توسعه و تولید انبوه خودروهای رده متوسط، با چالش‌هایی همراه است. این مسیر برای کشوری همچون ایران که هم در تولید قطعات خودرو تبحر دارد و در تولید برخی قطعات به خودکفایی رسیده است و هم طراحی پلتفرم و خودروسازی را تجربه کرده است تا حدی ممکن و از بعدی دیگر مشکل است؛ چرا که تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران به ویژه صنعت خودروسازی تا حدی مسیر را برای خودروسازان پیچیده کرده است.

آیا می‌دانستید می‌توانید خودروی خود را بدون واسطه و در یک روز از طریق وبسایت فروش خودرو ما بفروشید؟

تهیه و تنظیم: تیم تولید محتوا خودرو45